تماس با ما پرسش های شما محصولات فرهنگی
دوشنبه ، ۱۶ تیر ۱۳۹۳ ، ۲۰:۲۵

برخی وسایل عزاداری در استان اصفهان

نوشته شده توسط  هموند
امتیاز این گزینه
(1 رای)

پرچم :
پرچم اولین نشانه برای یک دسته یا گروه است که از ابتدای شکل گیری جوامع بشری دارای سابقه است . پرچم یک تکه پارچه به شکل مثلث یا مستطیل است در رنگ ها و شکل های متنوع ، که به چوبی وصل می‌شود و به عنوان نشان و علامت گروه مورد نظر به کار می‌رود. در گروه‌ها و هیئت‌های عزاداری پرچم معمولاً به تعداد زیادی وجود دارد. بر روی پرچم‌های عزاداری معمولاً اسامی ائمه یا جملاتی در مدح آنان و گاهی آیات قرآن و حدیث نوشته می‌شود.

بیرق :
بیرق در لغت تقریبا همان معنی پرچم را دارد اما در اصطلاح عزاداری به پرچم بزرگی گفته میشود که در دو طرف آن دو چوب بزرگ قرار دارد و توسط دو نفر در جلوی دسته عزاداری حمل میشود . در واقع بیرق پرچم بزرگی است که نام و نشان دسته عزاداری را مشخص میکند .
معمولا بیرق ها از جنس پارچه مخمل سیاه یا سبز تیره هستند که بر روی آن متون و تصاویر ، مخمل دوزی یا سوزن دوزی شده است .

عَلَم :
عَلَم مقدس ترین وسیله در عزاداری ها است که شامل چوبی بزرگ است از تنه راسته درخت که به آن پارچه های بسیاری بسته شده است و بر سر آن علامت فلزی یا پرهای بزرگ پرندگان یا چوب پر قرار دارد . عَلَم در واقع نمادی از نیزه هایی است که سرهای شهدا را بر آن حمل میکردند .
در اصل شاید به اندازه 2 تا 3 متر بوده اما به مرور زمان با شیوع انحرافات و دور شدن عزاداری ها از اصول و اهداف اولیه و ایجاد چشم و هم چشمی های بین هیئت ها ، هر روز به اندازه عَلَم ها افزوده شده و امروزه عَلَم هایی با ارتفاع گاهی بیش از 10 متر وجود دارد که معمولا باعث مزاحمت است و در برخی نقاط بعلت سنگینی آنرا به تیرهای چراغ برق می بندند و حرکت نمی دهند .
پارچه های عَلَم در اصل سبز و سیاه هستند ، سبز رنگ لباس مردان غافله کربلا و سیاه رنگ لباس زنان حرم است . اما به مرور زمان رنگهایی چون سفید و به ندرت در برخی مناطق قرمز و آبی و زرد و بنفش هم اضافه شده است .

علامت :
علامت تیغه کوچک فولادی است به شکل نماد باستانی درخت سرو . درخت سرو در ایران باستان نماد آزادی و آزادگی و زندگی جاوید است . علامت به عنوان نماد بزرگ مردی و آزادگی بر سر عَلَم بسته میشود تا تداعی کننده سرهای مقدس شهدا باشد .
در نقاطی مانند تهران که چهلچراغ استفاده میشود علامت ها را بر سر چهلچراغ گذاشتند و به مرور چراغ ها حذف شد و فقط علامت باقی ماند و هر روز آن را بزرگ و بزرگتر کردند تا به شکل علامت های امروزی درآمده است .
علامت های امروزی اصل و ریشه در رسومات اصفهان ندارد و از استان تهران به دیگر نقاط صادر شده است . این علامت ها بیشر از اینکه وسیله عزاداری باشد ، وسیله ای شده برای زور آزمایی جوانان و گنده لات های هر محله و مزاحمت است برای تردد و عبور و مرور .                          

کُتَل :
کُتَل نوعی عَلَم کوچک است که بر تن آن به جای پارچه های زیاد فقط یک لباس می پوشانند و به شکل استوانه ای تو خالی دیده میشود . کُتَل به ندرت در منطقه اصفهان وجود دارد .

نخل :

نخل اتاقکی چوبی است که آنرا با پارچه های رنگی زیادی می پوشانند و یک یا دو زنگوله بزرگ به آن بسته می شود .
نخل در واقع نمادی از کجاوه حضرت زینب و اسرای کاروان کربلا است . به دلیل سنگینی و جاگیر بودن ، معمولا در هر هیئت فقط یک نخل وجود دارد .
در شهر اصفهان کمتر نخل دیده میشود اما در مناطق و روستاهای اطراف بیشتر است ، خصوصا در شهرهای کویری گاهی انداره هایی خیلی بزرگ دارد .
( در استان یزد نخل هایی وجود دارد که گاهی به اندازه یک ساختمان است و صد ها نفر باید آنرا بلند کنند )

زنجیر :
زنجیر وسیله شخصی برای عزاداری تن است . شامل یک دسته چوبی است که حلقه های زیادی از زنجیر به آن متصل است .
دسته های عزاداری با ریتم و حرکات منظم و خاصی زنجیر را بر شانه و پشت خود میکوبند تا با تحمل درد و رنج بدنی ، عزاداری کنند .
زنجیر زنی دارای ریتم و آهنگ خاصی است و شیوه های معمول آن : تک ضرب ، سه ضرب و پنج ضرب است که در برخی نقاط با تک زنجیر و در برخی نقاط با دو زنجیر زده میشود . (ضرب های دیگری چون هفت ضرب و یازده ضرب در قدیم بوده که امروزه فراموش گردیده است )
زنجیر ها در اندازه و سنگینی متفاوتی وجود دارد . در برخی نقاط ( اکثرا مناطق عرب نشین ) زنجیر هایی وجود دارد که خاردار است و بدن را زخمی و خون آلود میکند ( این هم از انحرافات بسیار بدی است که در رسومات وارد شده و امید که از بین برود )

طبل و دُهُل :
طبل نوعی ساز کوبه ای است به شکل استوانه که ارتفاع آن کم و قطر قاعده اش زیاد است . بدنه این استوانه چوبی یا فلزی است و دو قاعده بالا و پایین آن را با پوست یا طلق می پوشانند . طبل دارای یک دسته است که معمولا چوبی یا فلزی است و بر سرش پلاستیک فشرده نرم وجود دارد . این دسته که چوب طبل نامیده میشود ، برای ضربه زدن به طبل به کار میرود .
طبل به عنوان هماهنگ کننده در دسته عزاداری استفاده میشود و ضرب و ریتم را کنترل میکند . طبل دارای ابعاد مختلف است .
7در منطقه اصفهان و اطراف معمولا طبل بزرگ را دُهُل می گویند و عنوان طبل فقط به طبل های کوچک گفته میشود ، که با دو چوب کوچک نواخته میشوند و ریتم تند و ریز دارند .

سنج :
سنج وسیله دیگری برای ایجاد ریتم و آهنگ است . سنج شامل دو صفحه فلزی گرد است که هر کدام دسته ای در مرکز دایره دارد .
با گرفتن دسته ها ، دو صفحه فلزی را به هم میکوبند تا صدا کند . سنج چون توسط افراد ناوارد استفاده میشود معمولا صدایی گوشخراش دارد و کمتر در هیئت ها به کار میرود .

سربند ، بازو بند ، شال :
سربند و بازو یند پارچه هایی هستند که به عنوان علامت عزا به سر و بازو بسته میشود . شال هم گاهی دور گردن انداخته میشود و گاهی به کمر بسته میشود .
رنگ سبز مخصوص سادات و رنگ مشکی برای بقیه مردم است . بر روی سربند و بازوبند و شال گردن معمولا اسامی ائمه نوشته میشود . اما شال کمر فقط یک پارچه ساده و بدون نوشته است .

افزودن نظر






کد امنیتی
بازنشانی

قدرت گرفته از جی‌کامنت فارسی ، ترجمه و بازنویسی : سی‌ام‌اس فارسی

خبرنامه

با عضویت در خبرنامه از جدیدترین مطالب و تغییرات سایت آگاه شوید.










تصویر روز

نمایش ویدئو از آپارات

بنر

آمار بازدیدکنندگان

mod_vvisit_counterامروز178
mod_vvisit_counterدیروز867
mod_vvisit_counterاین هفته1945
mod_vvisit_counterاین ماه14758
mod_vvisit_counterکل بازدیدها1234749

درباره گروه

گروه اصفهان شناسی زنده رود از تابستان 87 توسط جمعی از دوستاران و علاقه‌مندان به اصفهان، فعالیت خود را در زمینه‌ی اصفهان شناسی و معرفی میراث فرهنگی، تاریخی و هنری اصفهان آغاز نمود .
دارای مجوز رسمی از سوی فرمانداری استان اصفهان با شماره ثبت 2661

تمامی حقوق مادی و معنوی این سایت برای گروه اصفهان شناسی زنده رود محفوظ می باشد. © 1392 طراحی سایت: فناوری اطلاعات خلیج فارس